|
Aleksandra Mróz
Główne rejestry referencyjne osób fizycznych w Polsce, ich wykorzystanie, powiązania i znaczenie dla funkcjonowania państwa Main reference registers of natural persons in Poland: their use, interconnections, and significance for the functioning of the state Urban Development Issues, vol. 76, https://doi.org/10.51733/udi.2025.76.15
Słowa kluczowe: rejestry publiczne, dane ludnościowe, administracja publiczna, dane osobowe
Keywords:: public registers, population data, public administration, personal data |
ABSTRAKT
Administracja rządowa w Polsce tworzy i prowadzi wiele rejestrów publicznych. Od ich istnienia i informacji w nich zawartych zależy poprawne funkcjonowanie naszego społeczeństwa w sferze administracyjnej. W artykule skupiono na wybranych rejestrach publicznych, w szczególności rejestrach referencyjnych dla osoby fizycznej: Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności, Rejestr Dowodów Osobistych, Rejestr Dokumentów Paszportowych, Rejestr Danych Kontaktowych i Baza adresów elektronicznych. Celem było określenie ich zadań, jakie istnieją między nimi relacje, przed jakimi zagrożeniami, wyzwaniami stoją i jakie są dalsze kierunki rozwoju. Analiza pozwoliła wskazać fundamentalna rolę rejestrów referencyjnych w zapewnianiu integralności przetwarzanych informacji, wykazała duże rozproszenie odpowiedzialności instytucjonalnej, rosnące znaczenie (elektronicznych) danych kontaktowych, to dlaczego potrzebna jest standaryzacja architektury danych.
Administracja rządowa w Polsce tworzy i prowadzi wiele rejestrów publicznych. Od ich istnienia i informacji w nich zawartych zależy poprawne funkcjonowanie naszego społeczeństwa w sferze administracyjnej. W artykule skupiono na wybranych rejestrach publicznych, w szczególności rejestrach referencyjnych dla osoby fizycznej: Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności, Rejestr Dowodów Osobistych, Rejestr Dokumentów Paszportowych, Rejestr Danych Kontaktowych i Baza adresów elektronicznych. Celem było określenie ich zadań, jakie istnieją między nimi relacje, przed jakimi zagrożeniami, wyzwaniami stoją i jakie są dalsze kierunki rozwoju. Analiza pozwoliła wskazać fundamentalna rolę rejestrów referencyjnych w zapewnianiu integralności przetwarzanych informacji, wykazała duże rozproszenie odpowiedzialności instytucjonalnej, rosnące znaczenie (elektronicznych) danych kontaktowych, to dlaczego potrzebna jest standaryzacja architektury danych.
ABSTRACT
Government administration in Poland creates and maintains numerous public registers. The proper functioning of society in the administrative sphere depends on their existence and the accuracy of the information they contain. This article focuses on a selected group of public registers, specifically reference registers for natural persons: the Universal Electronic System for Registration of the Population (PESEL), the Identity Card Register, the Passport Register, the Contact Data Register, and the Electronic Address Database. The aim of the study was to define their tasks, identify the relationships between them, outline the threats and challenges they face, and suggest future directions for development. The analysis highlights the fundamental role of reference registers in ensuring the integrity of processed information, reveals significant fragmentation of institutional responsibility, demonstrates the growing importance of (electronic) contact data, and explains the need for data architecture standardization.
Government administration in Poland creates and maintains numerous public registers. The proper functioning of society in the administrative sphere depends on their existence and the accuracy of the information they contain. This article focuses on a selected group of public registers, specifically reference registers for natural persons: the Universal Electronic System for Registration of the Population (PESEL), the Identity Card Register, the Passport Register, the Contact Data Register, and the Electronic Address Database. The aim of the study was to define their tasks, identify the relationships between them, outline the threats and challenges they face, and suggest future directions for development. The analysis highlights the fundamental role of reference registers in ensuring the integrity of processed information, reveals significant fragmentation of institutional responsibility, demonstrates the growing importance of (electronic) contact data, and explains the need for data architecture standardization.
REFERENCES
Chaba D, 2023, Zbieranie i ponowne wykorzystywanie danych w jednostkach samorządu terytorialnego, RAIP, 4(XXIII), 115-126
Chłoń-Domińczak A., Jasiński M., Perek-Białas J., Taracha M., 2022, Od danych zbieranych tradycyjnie, do danych administracyjnych – dylematy i perspektywy [w:] Chłoń-Domińczak A., Jędrzejowski A., Perek-Białas J., Pokorski J., Public Intelligence. Wykorzystanie danych administracyjnych do monitorowania i ewaluacji polityk publicznych, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa, 13-26
Dudarski Ł., 2024, Cyfryzacja administracji publicznej w Polsce: wyzwania i perspektywy, Zeszyty Naukowe Collegium Witelona, nr 53 (4)
Fajgielski P., 2021, Status administratora w rejestrach państwowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Tom 125
Gołaczyński J., 2024, Doręczenia elektroniczne w sprawach cywilnych i karnych, Palestra, (5), s. 7–24
Górniak K., 2024, Zakres zastosowania obowiązkowej weryfikacji w rejestrze zastrzeżeń numerów PESEL, Krakowski Przegląd Notarialny, Tom 9, nr 2
Gryszczyńska A., 2016, Pojęcie i jawność rejestrów publicznych – uwagi wprowadzające, [w:] Badowski M., Czaplicki K., Drobek P, Durbajło P., Dygaszewicz J., Fischer B., Góźdź K., Gryszczyńska A. (red.), Kiedrowicz M., Kotecka S., Mączewski K., Piskorz-Ryń A., Szafrański B., Świerczyński M., Świtała K., Rejestry publiczne jawność i interoperacyjność, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa, s. 3-17
Kuzionko-Ochrymiuk E, 2020, Rozwój e-administracji w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok
Mazur Z., Mazur H., Mendyk-Krajewska T., 2015, Elektroniczne rejestry publiczne, Politechnika Wrocławska, Wrocław, nr 852/Ekonomiczne Problemy Usług nr 117
Muthaiyah S, Kerschberg L., 2008, Achieving Interoperability in e-Government Services with Two Modes of Semantic Bridging: SRS and SWRL, Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 3(3), s. 52-63
Nyczaj K., Ruszkowski J., 2009, Definicje, klasyfikacje oraz modele integracji rejestrów publicznych, Wiadomości Statystyczne, R. 54, nr 12, s. 20-38
OECD, 2020, Open, Useful and Re-usable data (OURdata) Index: 2019, OECD Public Governance Policy Papers, No. 1, OECD Publishing, Paris
Rycko N., 2021, Zautomatyzowane umowy, pieczęć elektroniczna i podpis biometryczny. Problematyka złożenia oświadczenia woli i formy czynności prawnych, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa, 2021, s. 5-15
Smolarska M., 2021, Naruszenie ochrony danych osobowych. Obowiązki administratora, Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji, tom 10 numer 1, s.11-19
Szostek D., Malarewicz-Jakubów A., Castellani M., 2025, Koncepcja i podstawy prawne dla nowego ujęcia rejestru– „Rejestr 3.0”, Białostockie Studia Prawnicze, Białystok, tom 30, nr 3
Śleszyński P., 2004a, Regionalne różnice pomiędzy liczbą ludności według Narodowego Spisu Powszechnego w 2002 roku i szacowaną na podstawie ewidencji bieżącej, Studia Demograficzne, nr 1/145, 93–103
Wasilewski K., 2025, E-administracja w Polsce: determinanty rozwoju i bariery wdrożeniowe, Przegląd Prawno-Ekonomiczny, (2), Lublin, s. 95–108
Akty normatywne:
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o statystyce publicznej, Dziennik Ustaw 2024 poz. 1799
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego, Dz.U. z 1998 r. nr 157, poz. 1031
Ustawa z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, Dz. U. z 2025 r. poz. 274, 1006, 1176, 1191, 1216, 1301., art. 15-24
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, Dz.U. 2018 poz. 1000
Ustawa z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, Dziennik Ustaw 2019 r. poz. 2294
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, Dz.U. 2020 poz. 2320 Dziennik Ustaw 2020 poz. 2320
Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, Dz.U. 2022 r., poz. 350, ze zm.
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks Wyborczy, Dz. U. z 2023 r., poz. 2408 z późn. zm.
Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, Dz.U. 2010 nr 167 poz. 1131
Ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r., Dz.U. 2019 poz. 1775, art. 1-3
Ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, Dz.U. 2014 poz. 1741
Strony internetowe:
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Co to jest rejestr danych kontaktowych rdk, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Czym jest KRI, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 18.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Ewidencja miejscowości ulica i adresów, [data dostępu: 16.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Główne rejestry referencyjne, https://www.gov.pl/, [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Kandydaci na rejestry referencyjne danych podstawowych cudzoziemców, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Kandydaci na rejestry referencyjne adresu zamieszkania, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Kluczowe rejestry publiczne, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 18.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Koncepcja rejestrów referencyjnych, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 16.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Portal Gov.pl, https://www.gov.pl/, [data dostępu: 16.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Rejestr Dowodów Osobistych, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Rejestr PESEL, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/rejestr-pesel [data dostępu: 17.12.2025
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Rejestr PESEL, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 17.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Rejestry modele danych AIP, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 16.12.2025]
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej, Sprawdź swoje dane w rejestrze dokumentów paszportowych, https://www.gov.pl/ [data dostępu: 16.12.2025]
United Nations, Population registers, https://unstats.un.org, [data dostępu: 17.12.2025]